SAĞLIKLI AİLE

 Dr. Ahmet ERGİN

Aile Hekimliği Uzmanı

 

Sağlıklı bir aileyi, tek bir düşünüş tarzı ile açıklamak zordur. Ancak genel hatları ile, her türlü değişim ve krizler karşısında varlığını koruyabilen, gelişim dönemlerini yıkım ve kayıplara uğramadan geçirebilen, ekonomik, sosyal, kültürel ve psikolojik işlevlerini üyeleri için, günün koşullarına göre tatmin edici ölçülerde yerine getirebilen bir aile için sağlıklıdır diyebiliriz. Sağlıklı olarak nitelediğimiz ailelerde eşler, birbirleriyle uyum sağlayabileceği, sağlam bir denge kurabileceği ve birbirlerini tamamlayabileceği aşağıdaki özellikleri %50-60 oranında yerine getirirler.Bu özellikler

Yaşamın anlamı idealleri, değerleri, inançları ve amaçları,

Ruhsal ve psişik yapılarında uyum, karşılıklılık ve denge yeteneği,

Entelektüel, estetik, duygusal ve zihinsel boyutlarda uyum,

Fiziksel ve cinsel uyum gibi konulardır.

Sağlıklı ailelerde eşler arasında karşılıksız sevgi vardır. Eşler birbirlerinin özelliklerini kabul etmiş ve belli bir saygı anlayışı gelişmiştir. Genelde paylaşım ve dayanışma duygusu hakimdir. Eşler çocuk sahibi olma ve yetiştirme konusunda ortak bir görüş ve istekle hareket eder. Aile işlevleri, eşlerin benzer inanç, irade ve kararlığı ile yürümekte, ailedeki görev, hak ve sorumluluklar konusunda uzlaşma vardır. Aile içinde ve dışında; ilişkileri, davranışları ve tepkileri kolaylaştıracak yeterli ölçüde, ilkeler ve normlar belirlenmiştir. Ortak kararlara, ilkelere ve normlara uyulmaması halinde hangi yaptırımların devreye sokulacağı üyeler tarafından açık ve seçik bilinir. Aile içinde fiziksel, sözlü, duygusal ya da ekonomik şiddet asla söz konusu olmaz. Organizasyonel bir yapı olan ailede de bir hiyerarşi söz konusudur. Aileyi ilgilendiren önemli kararların alınmasında, aile bireylerinin her biri, konumlarına ve işlevlerine göre kararlara katılım sorumluluğunu üstlenirler. Aile üyeleri, fikirlerini, duygularını, isteklerini ve eleştirilerini, herhangi bir korku ve kaygıya kapılmadan ifade edebilirler. Aile üyeleri, kendi davranış ve tercihlerini, diğer aile üyelerinin hak ve yetkilerini çiğnemeyecek şekilde belirleme hakkına ve kendi olma özgürlüğüne sahiptirler. Çatışmalı durumlarda, aile üyelerinin empatik yaklaşım geliştirme, çatışma çözme ve uzlaşma becerileri gelişmiştir. Aile üyeleri, kendi yaşamsal kaderleriyle, aile ve ailenin diğer üyeleri arasında ölçülü bir bağ kurabilme becerisini gösterebilirler. Birbirlerinin yaşamsal özgürlüklerine ve sorumluluklarına, gelişim fırsatlarına müdahale etmeden destekleyici ve tamamlayıcı bir çabayı ortaya koyabilirler. Samimiyet, dürüstlük, açıklık becerileri yanında sevgi, şefkat ve merhamet duyguları da yeteri kadar gelişmiştir.Yaşamsal zorluklara ve krizlere karşı direnç geliştirmişler ve yeterli donanımı edinmişlerdir

Özetle, aile üyeleriyle ilgili aşağıdaki özelliklerin bulunması o aileyi sağlıklı aile kavramına yakınlaştırır:

• Aynı şartlarda bulunan aile üyelerinin birbirine karşılıklı sevgi ve güven duyması.

• Aile üyelerinin birbirlerinin algı farklılıklarına saygı göstermesi ve anlamaya çalışması

• Aile üyelerinin birbirleriyle iletişim kurabilme yeteneği.

• Aile üyelerinin değiştirilemeyecek durumları kabullenir olması.

• Ebeveyn ve çocuklar arasındaki sınırları açık ve seçik olarak belirleyebilme.

• Kendini karşısındaki insanın yerine koyarak düşünebilme.

           Kaynaklar

1- Aslıtürk C.   Sağlıklı Aile, Evlilik ve Terapi

2-Ateş Ö. Sağlıklı Aile Kavramı