anasayfaya dön

AiLEHEKiMiNCE.COM

PERİFERİK YAYMA VE KULLANIM YERLERİ-5

Dr.Ahmet ERGİN 

Ailehekimliği Uzmanı

 

ERİTROSİT MORFOLOJİSİ

 

Hipokromi

Eritrositlerde hemoglobin konsantrasyonunun azlığını gösterir.  Normalde eritrositlerin santral solukluğu çapının 1/3’ünden daha azdır. Derecelendirme aşağıdaki gibi yapılır:

 1 +  :  santral soluklukta hafif artış
                          2 +  :  Eritrosit çapının yarısına ulaşan soluk alan
                          3 +  :  Eritrosit çapının yarısından daha fazla soluk alan.
                          4 +  :  Eritrositlerin sadece membranına yakın çok ince hemoglobin içeren alanın bulunması (bu yüzden hücreye anülosit veya hayalet hücre adı verilir.

Klinik önemi :  Hemoglobin sentez bozukluğu.

 

Hipokromi ( grade :   2 + ve 3 + )

Polikromazi

Hafif mavimtırak tonlamalar içeren eritrositlerin bulunması. Bnü hücreler normal eritrositlerden daha büyüktür. Gerçekte bu hücreler retikülositlerden ibarettir. Kemik iliğinin aktivitesindeki artışa işaret eder. Derecelendirme aşağıdaki gibi yapılır:

                           1 +  :    Her alanda 1-3   polikromatofil hücre 
                           2 +  :    Her alanda3-6    polikromatofil hücre
                           3 +  :  Her alanda 6-12  polikromatofil hücre 
                           4 +  :  Her alanda > 12   polikromatofil hücre

Klinik önemi:  Hemorajik hastalarda, hemolitik anemide, tedavi altında anemilerde kemik iliği cevabının bulunması (Resim-1)

 

polikromazi (Resim-1)

Poikilositoz: Eritrositlerde şekil değişikliklerini ifade eden bir terimdir. Aşağıdaki şekilde derecelendirme yapılır:

                              1 +  :      2-5 adet hücrede poikilositoz
                               2 +  :    6-10 adet hücrede poikilositoz
                               3 +  :  11-20 adet hücrede poikilositoz
                               4 +  :  21 ve üzeri hücrede poikilositoz

 

POİKİLOSİTLER

BURR CELL  ( EKİNOSİT):  Aynı uzunluk ve çapta keskin kısa çıkıntılar içeren hücrelerin bulunması 

Klinik önemi:  Böbrek yetmezliğinde, kanayan peptik ülserde, mide kanserinde, pruvat kinaz eksikliğinde, barbütirat ve salisilat kullanımında ve beklemiş kanla yapılan transfüzyon sonrasında görülür.  (Resim-2)

 

AKANTOSİT ( SPUR CELL)  : Değişik uzunlukta ve çapta  çıkıntılar içeren eritrositler. Membran lipid bozukluğu ile birliktedir.

Klinik önemi:  Karaciğer hastalıkları, abetalipoproteinemi, postsplenektomi ve malabsorbsiyonda (Resim-3)

ŞİSTOSİT: Eritrositler yarım disk şeklinde  veya eritrosit parçacıkları şeklindedir. Klinik önemi: Mikroanjiyopatik hemolitik anemide (TTP,HÜS,DİK, akciğer embolisi, maliğn hipertansiyon, protez kapak, vaskülit ve glometrulonefritte görülür.  (Resim-4)                                  

ORAK HÜCRESİ: Bu hücreler polimerize hemoglobinden dolayı orak şeklini andırdığı için bu adı almıştır.                 

Klinik önemi: Orak hücre bozukluklarında görülür (SS, S-trait, SD, SC, sickle talassemia)(Resim-5)

 

HEDEF HÜCRESİ (TARGET CELL):  Normalden farklı olarak ortasında hemoglobin içerdiği için hedef hücre adını almıştır. Klinik önemi  :   Obstrüktik nedenli sarılık, demir eksikliği, LCAT eksikliği, talessemi,. hemoglobinopatiler ( orak h,Hb C hastalığı) splenektomi sonrası (Resim-6)

 

 

SFEROSİT  :  Küre şeklinde elemanlardır. Normal bir eritrosite ait bi konkav disk şekli kaybolmuştur. Koyu boyanmış santral solukluğu görülmeyen hücrelerdir.

Klinik önemi : Herediter Sferositoz, akiiz hemolitik anemi, yanık, karaciğer hastalıkları, transfüzyon (Resim-7)

 

ELİPTOSİT: Elonge yapılı hücrelerdir.

Klinik önemi :  Herediter eliptositoz, demir eksikliği anemisi, talessemi, megaloblastik anemi(Resim-8)

 

GÖZ YAŞI HÜCRESİ:  Gözyaşı, armut veya tenis raketine benzeyen hücrelerdir.

Klinik önemi: Myeloid metaplazili myelofibroz, talessemi, demir eksikliği olgularında bulunur.(Resim-9)

 

STOMATOSİT: Hücrelerin santral solukluğu bir yarık şeklini almıştır. Hücrelerin osmotik fragiliteleri artmıştır..

Klinik önemi : Herediter sferositoz, herediter stomatositoz, cytosis, karaciğer hastalığı, alkolizm, siroz Olgularında görülür.(Resim-10)

 

 

 

Burr cell (Ekinosit) (Resim-2)

Akantosit (Spur Cell)( Resim-3)

Şistosit(Resim-4)

Orak hücresi(Resim-5)

Target cell(Resim-6)

Sferosit(Resim-7)

Eliptositoz(Resim-8)

Göz yaşı Hücresi(Resim-9)

Stomatosit (Resim-10)

ERİTROSİTLERDE İNKLÜZYON CİSİMCİKLERİ:

(1) Howel Jolly Cisimcikleri  :  1-3 µm çapında yuvarlak düzgün kontürlü çekirdekl artıklarıdır. Mor renkli olup çoğu kez eritrosit içinde bir tane bulunur. Hemolitik anemi, megaloblastik anemi, orak hücre hastalığı ve splenektomiden sonra görülür.(Resim-11)

(2) Bazofilik noktalanma: Eritropoez bozukluğuna bağlı olarak genç eritrositlerde görülen bazofilik granüllerdir. Ribozom ve mitokondrilerden oluşurlar. Kurşun zehirlenmesi, MDS, talessemi, ağır pernisiyöz anemi, hemolitik anemi G6PD enzim eksikliklerinde görülür. (Resim-12)

 

 

Howel Jolly Cisimcikleri (Resim-11)

 

Bazofilik noktalanma(Resim-12)

 

                      

 

DEVAMI İÇİN

 

İçerikler hakkında daha fazla bilgi için draergin@mynet.com adresine yazabilirsiniz. (2007)