AiLEHEKiMiNCE.COM

PERİFERİK YAYM VE KULLANIM YERLERİ-3

Dr.Ahmet ERGİN 

Ailehekimliği Uzmanı

 

Lökositlerin İncelenmesi

 

Lökositlerin Görünümü

Lökositlerin incelenmesi sırasında lökosit formülünü oluşturan hücreler mikroskopta aşağıdaki şekillerde görülürler.

 

NÖTROFİL

EOZNOFİL

BAZOFİL

MONOSİT

LENFOSİT

 

 

Lökosit incelemesinde sayısal değişiklikler

A. Lökositoz

Normal lökosit sayısı 4 000- 10 000 arasında değişir. Lökositoz durumunda artışa bir veya daha fazla sayıda hücre alt grubundaki artış neden olur. Lökosit subgruplarından her birinin sayısal olarak artışına mutlak lökositoz adı verilir. Sadece lökosit formülündeki yüzdelik dilimlerinde artış söz konusu ise durum relatif lökositoz olarak adlandırılır.

(1)  Nötrofilik lökositoz=nötrofili) :

Mutlak  normal değeri

  2500-7500/ mm³

Rölatif normal değeri

  60-70%

Fizyolojik nötrofili: Yenidoğanda, gebelikte, doğum sırasında, emosyonel bozukluklarda, efor sonrası, ultraviyole ışınına maruz kalma ve menstriyel dönemde.

Patolojik nötrofili:

        (a)  Enfeksiyon:   Piyojenik bakteri (staf, streptokok, pnömokok, gonokok ve meningokok)  Non-piyojenik ( akut romatizmal ateş, difteri, kolera )
        (b)  Metabolik boz. :  diabet,üremi,asidoz,gut.
        (c)  Neoplazmalar :  Miyeloproliferatif hastalıklar 

        (d)  Hücre yıkımı : akut hemoliz, infarktüs
        (e) Drog ve kimyasallar:  kinin, civa, kurşun,CO
        (f)   Kanama ve travma (cerrahi, yanık vb.)
        (g)  KollaJen doku hastalıkları  :  poliarteritis nodoza, romatoid artrit ve dermatomiyozitin akut dönemi

(2) Lenfositoz:

Mutlak normal değer

        1500 – 3500/mm³.

Rölatif normal değer

        20 - 45%

Fizyolojik Lenfositoz: ilk 4 yaş çocukluk dönemi 

Patolojik lenfositoz:

        (a)  Akut enfeksiyon: Enfeksiyoz mononükleoz, boğmaca,kabakulak, herpes,hepatit, viral pnömoni, kızamık, tokzoplazmoz,kızamık.
        (b)  Bakteri enfeksiyonları: brusella, tifo, TBC,sifiliz.
        (c)  Neoplazmalar:  KML, NHL, MM
        (d)  Hormonal : hİpotiroidi, hipoadrenalizm
        (e)  Diğer:  aplastik anemi, megaloblastık anemi, agranülositoz, MDS

(3) Eozinofili:

Mutlak normal değer

                   50-440/mm³    

Rölatif normal değer

                    1-4%

        

Patolojik eozinofili:

        (a)  Allerjik durumlar  :  astma, saman nezlesi, gıda zehirlenmesi, eritema multiforme, serum hastalığı, anjiyonörotik ödem, yabancı protein, drog, ekzema.
        (b)  Parazitler:  Intestinal veya doku formu .
        (c)  Droglar: penicillin,streptomicin,klorpromazin.
        (d)  Myeloproliferatif hast  : 
        (e)  Diğer neoplazmalar :MM, Hodgkin, meteastatik tm. hodgkins lymphoma,metastatic
         (f)  Diğer : 

(4)  Bazofili  :

                   Mutlak normal değer

       0-100/mm³.

                   Rölatif normal değer  : 

      0-1 %.       

Patolojik bazofili:  Myeloproliferatif hjastalıklar, kronik hemoliz, demir eksikliği, miksödem, MDS 

(5)  Monositoz:

Mutlak normal değer

      800/mm³   

Rölatif normal değer:

        1-6 %.

Patolojik monositoz:

      (a)  Enfeksiyon :
               * Bakteri :  Brusella, TBC,endokardit, tifo, enfeksiyonların nekahat dönemi.
               * Protozoa  :  malarya, kala-azar, trypanosomia
               * Viral        :  Enfeksiyoz mononükleoz,hepatit, kabakulak.
        (b)  Neoplazmalar:  Monositik lösemi, lenfoma, MM, myeloproliferatif hastalık.
        (c)  Kollajen doku hast: Romatoid artrit, SLE.

B. Lökopeni :

Lökosit sayısının 4 000’in altında bulunmasıdır. Genellikle tek bir lökosit subgrubunda azalma görülür. Nötropeni ve lenfopeni en sık nedendir. Bunlardan birisinin azalması durumunda diğerinde rölatif artış meydana gelir. Eozinofil ve bazofillerin sayısı gerçekte çok az olduğu için bu hücre tiplerindeki sayısal azalmaları farketmek ve değerlendirmek  güçtür. Lökopeniler etiyoloji ve azalan hücrenin tipine bağlı olarak sınıflanabilirler:

* Etyolojik sınıflama :

(1)    Kemik iliğinde yapımı etkileyen nedenlere bağlı 

(2)    Periferde aşırı yıkım: oto immün antikorlar

Azalan hücre tipine göre:

Nötropeni:

Nötrofil sayısının mm 2 500/mm³ ün altına düşmesi

    (a)  Droglar : antitiroid,, antibiyotik, antikoagülan, antimalaryal, analjezik, antihistaminik
    (b)  Kronik idyopatik nötropeni :

    (c)  Enfeksiyon:
                    * Akut viral : hepatit, kabakulak, mononükleoz, kızamık
                    * Bakteriyel    : tifo, TBC,brusella
                    * Protozoa   :  malarya.
   (d) Pansitopeniye neden olan aplastik anemi, MDS, megaloblastik anemi, PNH
   (e)  Nutrisyonel:  folat ve vitamin B12  eksikliği
   (f)   Hipersplenizm 
   (g)  Toksik madde  :  radyasyon, sitotoksikler,

Lenfopeni :

(a)      Lenfatik sistem ve kan hastalıkları: Hodgkin, SLE, AML, KML, PV 

(b)      Kronik böbrek yetmezliği

(c)      Radyasyon

(d)      Konjenital : agammaglobulinemi,alenfositoz

(e)      Hormon kullanımı: ACTH, kortizon ve epinefrin

Lökomoid Reaksiyon:

Sola kayma ile birlikte lökositlerin yüksek sayılara( 50,000/mm veya daha fazla) ulaştığı durumlarda kan tablosu lösemiyi çağrıştırır. Bazen lökosit sayısı değişmediği halde, bazen de azaldığı halde genç elemanlar dolaşımda görülebilir. Hakim olan hücreye göre lökomoid reaksiyon isim alır (nötrofilik, eozinofilik, lenfositik gibi)

{1}  Nötrofilik Lökomoid Reaksiyon-  Aşağıdaki durumlarda görülür:

            -  Kanama ve
            -  hemolitik kriz 
            -  TBC ve diğer bakteri enfeksiyonları
            -  Yanık
            -  Hodgkin Hastalığı
            -  Eklampsi
            -  Miyeloid metaplazili myelofibroz
            -  Kemik iliği metastatik tümörleri
            -  Vasküler trombüs, enfarktüs

Lökomoid reaksiyonda KML de görülen myeloid piki, eozinofili ve bazofili gibi bulgulara rastlanmaz. LAP skoru KML de düşük bulunduğu halde lökomoid reaksiyonda yüksek bulunur.

{2}   Lenfositik Lökomoid Reaksiyon Aşağıdaki durumlarda görülür:

                -  Enfeksiyoz lenfositoz
                -  Boğmaca
                -  TBC
                -  Enfeksiyoz Mononükleoz            
                -  Kızamık 
 

DEVAMI İÇİN

 

İçerikler hakkında daha fazla bilgi için draergin@mynet.com adresine yazabilirsiniz. (2007)