|
ailehekimince.com
KOMBİNE DOĞUM KONTROL
HAPLARI
Östrojen ve progestoron hormonu içeren haplardır. Etkisini
yumurtlamayı engelleyerek, rahim ağzındaki sıvının kalınlığını
artırarak ve rahim içinde değişiklikler yaparak gösterir. Hapa
adetin ilk 5 günü başlanabilir, ancak adetin ilk günü başlanması o
ay için de yüksek oranda korunma sağlar. Ara vermeden 21 gün süreyle
günde bir tablet alınır. Bu süre sonunda 7 gün ara verilir ve sonra
yeni bir kutu hapa başlanır. Kullanan kişi ara verdiği 7 günlük
dönemde adet görür. İlaç korunmaktan vazgeçene kadar 21 gün ilaç, 7
gün ara şeklinde kullanır. İlaç kullanılırken en önemli olay günlük
tabletleri unutmamaktır çünkü unutulduğunda koruyuculuk etkinliği
azalır.İlaç bırakıldıktan kısa bir süre sonra kadın tekrar
doğurganlık kapasitesine ulaşır.
Haplar mümkün olduğunca
her gün aynı saatte, yatmadan önce veya yemekle birlikte alınmalıdır.
Bu şekilde hap alınması unutulmaz ve oluşacak bir bulantı
önlenmiş olunur
Kimler
Kullanmamalı:
35 yaş üzerinde olup sigara kullananlar
Kan pıhtılaşma hastalıkları olanlar
Damar tıkanıklığı geçirenler
Kalp krizi geçirenler
Tromboflebit (damar iltihabı) geçiren ya da tromboflebit öyküsü
olanlarda
Aktif karaciğer hastalığı olanlar
Meme kanseri olanlar
Ciddi kolesterol yüksekliği olanlar
Ciddi kontrol edilemeyen tansiyon yüksekliği olanlar
Nedeni henüz belirlenmemiş adet dışı kanaması olanlarda
Yan
Etkileri:
Bulantı, kusma
Başağrısı
Memelerde hassasiyet
Adetler arası lekelenmeler
Akne
Depresyon
Kilo alımı
Damar tıkanıklığı riskinin artması (günümüzde kullanılan düşük doz
haplarla risk çok azdır)
Migreni olanlarda ağrıları artırabilir
Amenore (adet görmeme) gibi yan etkiler bazılarında görülebilir.
Doğum Kontrol
Hapları İle İlgili Önemli Noktalar:
-
Düşük
yada
kürtajlardan
sonra doğum kontrol hapına başlamak için süre geçmesine gerek yoktur,
hemen başlanabilir.
- Bütün
sigara
içenlerde önerilmezken özellikle 35 yaş üzerinde sigara içenler
kesinlikle kullanmamalıdır.
-
Hipertansiyon
(yüksek tansiyon) hastalarında ilk seçenek değildir, ancak
kullanılabilecek başka yöntem yoksa kullanılabilir. (Tansiyon
yüksekliği kontrol altındaysa ve aşırı yüksek değilse)
- Daha
önceki gebeliklerinde tansiyon yüksekliği öyküsü olanlarda şu an
tansiyon yükekliği yoksa kullanılabilir.
-
Derin ven trombozu (damar
tıkanıklığı)
geçirmiş olanlarda asla kullanılmamalıdır.
-
Kalp krizi
öyküsü olanlar asla kullanmamalıdır.
-
Serebrovasküler olay (beyin
damarlarında tıkanıklık, inme)
geçirenler asla kullanmamalıdır.
-
Kolesterol
yüksekliği aşırı derecede değilse OKS kullanılabilir.
-
Migren
hastaları fokal nörolojik semptomları (aura) yoksa kullanabilirler
fakat auralı migrende kullanılmamalıdır.
-
Epilepsi
hastalığı OKS kullanmak için engel değildir
-
Endometriozis
hastaları kullanabilir, OKS'nin faydalı etkileri olabilir.
-
Over kisti (yumurtalık
kisti)
olanlar kullanabilir, OKS'nin faydalı etkileri olabilir.
-
Rahim ağzında
iyi huylu lezyonları olanlar kullanabilir.
-
Memede
iyi huylu kist ve benzeri kitlesi olanlar kullanabilir, meme kanseri
öyküsü olanlar kullanamaz.
-
Myomu
olan hastalar kullanabilir.
-
Hipofiz adenomu (prolaktinoma)
OKS kullanmaya engel değildir.
- Pelvik
enfeksiyon geçirmiş hastalar kullanabilir.
-
Diabet
(şeker hastalığı) eğer böbrek, göz, damar gibi organlarda hasar
yaratmamışsa OKS kullanmak için engel yaratmaz.
-
Guatr
(hipertroidi veya hipotroidi) OKS için engel teşkil etmez.
-
Safra kesesi taşı
OKS kullanmak için kesin engel teşkil etmemekle beraber, OKS bu
taşları arttırabilir, dikkatli olmak gerekir.
- Siroz
ve karaciğer tümörleri OKS için engel teşkil eder.
-
Kansızlık (anemi), talasemi varlığında OKS kullanabilir. Orak
hücreli anemide OKS kullanılabilir fakat ağrılı krizlere v.b neden
olabilir.
-
Rifampisin ve griseofulvin dışındaki
antibiyotiklerin
hemen hemen hepsi OKS ile etkileşime girmez ve kullananların ek
korunma yapmasına gerek yoktur.
Doğum Kontrol Hapı Cinsel İsteğimi Azaltır Mı?
Doğum kontrol hapı kullanan çoğu kadının böyle bir şikayeti olmaz.
Hatta doğum kontrol hapı ile çok güvenli korunduğunu bilerek
ilişkiye girdikleri için kendilerini daha rahat ve daha iyi
hissettiklerini söylerler. Çok az sayıda kadın ise doğum kontrol
hapının cinsel isteğini (libido) azalttığını ifade eder.
Doğumdan Sonra
Doğum Kontrol Hapı Kullanmaya Başlayabilir Miyim?
Doğumdan sonra emziren anneler doğum kontrol haplarını 6 aya
kadar kullanmamalıdır. Doğum kontrol hapları süt miktarını
azaltır.Doğumdan sonra bebek emzirmeyen anneler doğum kontrol hapını
3 hafta geçtikten sonra (doktor muayenesinde bir engel yoksa)
kullanabilirler.
Doğum Kontrol Hapı İle Korunmak Ne Kadar Başarılıdır?
Haplar
düzenli alındığında, unutulmadığında ve yeni kutuya vaktinde
başlandığında başarı oranı yüzde 99'u bulur. Fakat haplar
unuturlursa, düzensiz kullanılırsa bu oran %90'lara kadar düşebilir.
Gebelikten Koruma
Dışındaki Faydaları:
Adet kanamalarını düzenli hale getirir
Adet kanamasının miktarını azaltarak gereksiz kan kaybını ve böylece
anemi gelişimini önler.
Adet sancısı doğum kontrol hapı kullananlarda daha az görülür.
Endometrium (rahim iç tabakası) kanseri ve over (yumurtalık) kanseri
daha az görülür.
Over kistleri ve memenin iyi huylu hastalıkları daha az görülür.
Kemik
erimesi riskini azaltır
Dış
gebeliği önler
Doğum Kontrol Hapımı Almayı Unuttum , Ne Yapmalıyım?
1 hap
unutulursa: Unutulan hap hatırlanınca hemen, o günün hapı ise yine
aynı saatinde alınmalı
2 hap
unutulursa ve bu adetin ilk iki haftası içinde ise : Üst üste iki
gün ikişer hap içilir ve bir hafta ek korunma yöntemi uygulanır.
2 hap
unutulursa ve bu adetin üçüncü haftasında ise: Paket atılmalı ve
yeni bir pakete başlanmalı bir hafta ek korunma yöntemi uygulanmalı
3 hap
unutulursa: Paket atılmalı yeni pakete başlanmalı ve bir hafta ek
korunma yöntemi uygulanmalı
Bu gibi
durumlarda adet gecikirse gebelik testi yaptırmak gereklidir.
Doğum Kontrol Hapını Bıraktıktan Ne Kadar
Sonra Gebe Kalabilirim? Ara Vermeden Gebe Kalırsam Bebeğe Zararı
Olur mu?
Doğum
kontrol hapını kestiğiniz andan itibaren gebe kalma yeteneğinizi
hemen geri kazanırsınız, belli bir süre geçmesi gerekmez.
Hapları
kestikten hemen sonra gebe kalmanızın da bebeğe herhangi bir zararı
olmaz. Gebe kalmak için ara vermenize, belli bir süre geçsin diye
beklemenize gerek yoktur.
Bu haplar
şu an ülkemizde bulunmamaktadır.
Bu haplar da oral kontraseptiflerle (OKS) beraber doğum kontrol
hapları grubunda bulunur ve her gün alınırlar. Oral
kontraseptiflerden her yönden çok farklıdırlar çünkü sadece
progesteron hormonu içerirler, östrojen içermezler.
Esas olarak uterus (rahim) girişindeki mukusu kalınlaştırarak
spermin rahim içerisine geçişiniş engellemek yoluyla etkisini
gösterir. Ayrıca rahimin iç dokusunu değiştirir ve gebeliğe
elverişsiz hale getirir. Yumurtlamayı da engeller.
Minipill'ler ara verilmeden her gün kullanılırlar. Kutular arasında
ara verilmeden diğer kutuya başlanır.
Kullanmaya
başlarken:
-Adet görüyorsanız ilk hapınızı adetin ilk gününde alınız.
- Minipill'i her gün aynı saatte almalısınız.
-Bebek emzirme dönemlerinde olduğu gibi adet görmüyorsanız minipill
herhangi bir zamanda başlayabilirsiniz. İlk ilacınızı aldıktan üç
saat sonra gebeliğe karşı bir miktar korunma başlamaktadır, ancak,
tam korunmanın başlaması için bir hafta kadar bir süre geçmesi
gerekir.
Bu nedenle minipill
almaya başladıktan sonra bir hafta boyunca örneğin kondom gibi bir
başka kontraseptif yöntemi de birlikte kullanmalısınız.
Hap almayı unutursanız:
Bir hapınızı unutursanız veya her zaman aldığınız saatten üç saatten
daha uzun bir süre sonra alırsanız:
-Hemen bir minipill alınız
-Diğer ilacınızı normal zamanında alınız
Geç vakitte aldığınız bu ilaç üç saat kadar sonra sizi gebeliğe
karşı kısmen koruyacaktır, ancak, en doğrusu sonraki 48 saatte
örneğin kondom gibi bir başka kontraseptif yöntem kullanmaktır.
İlacınızı almayı unuttuğunuz dönemde ilişkide bulunmuşsanız ve başka
bir kontraseptif yöntem kullanmadıysanız doktorunuza başvurunuz.
İshal veya kusma şikayetleriniz varsa minipill sisteme uygun
miktarda girmez ve gebe kalabilirsiniz. Bu durumda ilacın işe
yaramadığını farz ederek ilacınızı unuttuğunuz zaman yapacağınız
işlemleri tekrarlayınız.
Sadece
progesteron içeren korunma yöntemleri ile ilgili önemli bilgiler:
(Aşağıdaki
bilgiler sadece progesteron içeren haplar (minipill), progesteron
içeren 3 aylık korunma iğneleri ve cilt altı implantlar için
geçerlidir.)
- Oral kontraseptiflerden (OKS) farklı olarak yaş sınırı yoktur, 35
yaş üzerinde de kullanılabilir.
- Doğumdan sonra emzirenlerde kullanmaya başlamak için 6 hafta
geçmesi gerekirken, emzirmeyenler doğumdan hemen sonra kullanmaya
başlayabilir.
- Düşük yada kürtajlardan hemen sonra kullanmaya başlanabilir.
- Sigara içenler de kullanabilir.
- Tansiyon yüksekliği aşırı olmadığı sürece ve kontrol altında
olduğu sürece kullanılabilir.
- Geçmişte damar tıkanıklığı (DVT) öyküsü olanlar kullanabilir,
damar tıkanıklığı halen mevcutsa kullanılmamalıdır.
- Kolesterol yüksekliğinde kullanılabilir.
- Kalp kapak hastalığı olanlar kullanabilir.
- Migren aurasız ise kullanılabilir.
- Epilepsi hastaları kullanabilir.
- Endometriyozis hastaları kullanabilir.
- Over (yumuralık) kisti olanlar kullanabilir.
- Rahim ağzında (servikste) iyi huylu hastalıkları olanlar
kullanabilir.
- Memede iyi huylu kist v.b hastalıkları olanlar kullanabilir.
- Myomu olanlar kullanabilir.
- Pelvik enfeksiyonu olanlar kullanabilir.
- Diabet (şeker hastalığı) eğer böbrek, göz, damar gibi organlarda
hasar yaratmamışsa engel teşkil etmez..
- Guatr (hipertroidi veya hipotroidi) engel teşlik etmez.
- Safra kesesi taşları engel teşkil etmez.
- Siroz veya karaciğer tümörü olanlar kullanmamalıdır.
- Aktif viral hepatit durumunda kullanılamaz, taşıyıcılar
kullanabilir.
- Anemi, talasemi, orak hücreli anemi durumlarında kullanılabilir.
- Rifampisin ve griseofulvin dışındaki antibiyotiklerle aynı anda
kullanımından etkilenmez
|
|